وبلاگ

استرس چیست؟ علائم و انواع آن کدامند؟

استرس
مقالات

استرس چیست؟ علائم و انواع آن کدامند؟

استرس در واقع یک نوع واکنش طبیعی جسم و روح انسان به وقایع مختلف زندگی است. هر یک از ما در طول زندگی بارهاوبارها این حس را تجربه می‌کنیم. استرس و اضطراب را می‌توان از جنبه‌های روحی و ادراکی و همچنین جسمی مورد بررسی قرار داد. در اصل فشار روحی و روانی که از جانب عوامل خارجی بر ما تأثیر می‌گذارد را می‌توان استرس نامید.

بر خلاف باور عموم، داشتن استرس همیشه هم بد نیست و گاهی حتی کمک‌کننده هم هست. داشتن استرس در انجام کار یا تعهد به وظیفه‌ای، باعث می‌شود سطح هوشیاری و چابکی فرد افزایش پیدا کند که در نتیجه منجر به انجام شدن امورات به نحو احسن خواهد شد. در برخی از مواقع این استرس و اضطراب مهلک، خطرناک می‌شود که حضور آن طولانی خواهد شد. مشکلات مالی، مسائل شغلی، تنش‌های عاطفی و درگیری‌های خانوادگی از عمده مسائلی هستند که باعث بروز استرس طولانی‌مدت می‌شود. گاهی این نوع از استرس به نحوی ادامه‌دار می‌شود که فرد حتی دیگر متوجه نمی‌شود استرس دارد. شرایط روحی و جسمی خود را طبیعی می‌انگارد و مشکلات خود را با استرس مرتبط نمی‌داند.

گفته شد که استرس عوامل بیرونی دارد؛ اما باید بدانیم در مواقعی عامل اصلی ایجاد استرس در فرد، عوامل درونی است. عواملی که تا حدودی تشخیص آن‌ها دشوارتر است و احساسات، نگرش، جهان‌بینی و نوع برخورد شما با خودتان برمی‌گردد. این عوامل می‌تواند شامل عملکرد عالی در کنکور یا دانشگاه، احساس حسادت، خشم، شاد کردن دیگران، جلب رضایت دیگران و غیره باشد. برای درک بهتر این موضوع بهتر است توضیح کوتاهی در مورد انواع استرس داشته باشیم.

 

استرس

 

 انواع استرس

استرس نرمال:

 نوعی از استرس است که افراد به طور معمول دچار آن می‌شوند. استرس ازدست‌دادن عزیزان، تعهدات مالی و انجام وظایف و …

استرس حاد (مثبت):

 استرسی است که باعث سرعت بیشتر انجام کارها و بهبود کیفیت آن‌ها می‌شود. قابل‌کنترل است و فرد بعد از چند دقیقه یا نهایتاً چند روز می‌تواند روی آن سوار شود و آن را مهار کند. هنگام یک مصاحبه شغلی، رفتن به یک جای جدید، صحبت‌کردن در مقابل تعداد زیادی از آدم‌ها و مواردی نظیر به این‌ها، شرایطی هستند که فرد در آن ممکن است دچار استرس مثبت شود که نگران‌کننده نیست. لازم به ذکر است در همین شرایط نیز اگر شخصی بیش از حد معمول دچار استرس شود، تا جایی که دست‌وپای خود را گم کند و یا برای انجام یک پایان‌نامه دانشگاهی فرد به‌قدری دچار اضطراب شود که مشکلات جسمی در او نمایان گردد، طبیعی نیست و بهتر است راجع به آن بیشتر فکر کرد.

استرس مزمن (منفی):

همان‌طور که پیش‌تر به آن اشاره شد، مدت‌زمان استرس منفی یا مزمن طولانی‌تر است و امکان دارد ماه‌ها به طول بیانجامد. مشکلات عاطفی با همسر، طلاق، ورشکستگی و مشکلات کاری از شایع‌ترین وقایعی هستند که فرد را دچار استرس مزمن می‌کنند. این گرفتاری طولانی در دام استرس می‌تواند مشکلات جسمی و روحی اساسی برای شخص به وجود آورد.

در کنار این نوع استرس‌ها، نوعی دیگری وجود دارد که فرد پس از یک اتفاق آسیب‌زا، به طور مداوم با آن دست‌وپنجه نرم می‌کنند. اتفاقاتی نظیر یک تصادف هولناک، دیدن صحنه قتل یا در معرض سوء استفاده‌های جنسی قرارگرفتن از جمله موضوعاتی است که فرد امکان دارد پس از آن نتواند بدون کمک پزشک خود را از استرس خارج کند. افرادی که در مشاغل استرس‌زا مانند آتش‌نشانی، ارتش و یا خدمات اورژانس کار می‌کنند، پس از وقوع یک اتفاق هولناک در مسیر شغل خود، تحت درمان قرار می‌گیرند تا بتوانند از ضربه روحی حاصل از آن اتفاق رهایی پیدا کنند.

 

استرس

 

علائم استرس چیست؟

در دنیای امروزه با وجود سختی‌ها و پیچیدگی‌ها، همه ما ممکن است دچار علائم و نشانه‌هایی شویم که یا از آن بی‌خبریم و یا نمی‌دانیم بروز این علائم، به استرس و اضطراب مرتبط باشد. در این بخش به علائم ناشی از استرس می‌پردازیم:

  • کاهش یا افزایش غیرطبیعی وزن
  • کاهش یا افزایش غیرطبیعی اشتها
  • اختلال در خواب (بی‌خوابی یا پرخوابی)
  • یبوست یا اسهال
  • خستگی و کمبود انرژی
  • مشکلات جنسی
  • سفتی گردن
  • اختلال در تمرکز و یادگیری

باید بدانیم که استرس و اضطراب واکنش طبیعی بدن در برابر خطرات یا وقایع مختلف است. هنگامی‌که فرد با خطر یا شرایطی مواجه می‌شود، بدن حالت تدافعی گرفته و هورمون‌‌هایی ترشح می‌کند تا فرد واکنش لازم را از خود نشان دهد. افزایش این هورمون‌ها در بدن موجب بروز علائمی می‌شود که در ادامه به آن‌ها اشاره می‌کنیم.

  • اختلال در عملکرد دستگاه گوارشی
  • افزایش ضربان قلب
  • بالارفتن فشارخون
  • نفس‌نفس‌زدن
  • تعریق زیاد

با دانستن این توضیحات متوجه می‌شویم ریشه بسیاری از مشکلات روحی و جسمی ما به استرس و اضطراب برمی‌گردد. به‌خصوص هنگامی‌که فرد حتی متوجه وجود استرس در خود نیست و بالطبع به‌دنبال درمان آن نمی‌گردد.

این موضوع تا حدی جدی است که پزشکان عامل اصلی فرتوتی و از پا افتادگی را نه بالارفتن سن، بلکه زندگی با استرس و اضطراب می‌دانند.

تا به اینجا نشانه‌های جسمی و فیزیولوژی استرس را مورد بررسی قرار داریم؛ اما همان‌طور که گفته شد، استرس و اضطراب علائم روحی و ادراکی نیز برای ما به‌همراه دارد.

احساس ترس و وحشت:

به طور نرمال مواردی وجود دارند که همه ما انسان‌ها متفق‌القول از آن‌ها هراس داریم. هنگامی‌که فرد از یک موضوعی بیش از حد می‌ترسد و یا از مسئله‌ای که چندان خطرناک یا ترسناک نیست، دچار استرس و اضطراب شدید می‌شود، موضوع غیرطبیعی جلوه می‌کند. نظیر ترس در استفاده کردن از آسانسور یا هواپیما، ترس از تنها بودن در خانه و …

اختلال در تمرکز:

تداوم استرس در زندگی روزمره و عدم رسیدگی به آن می‌تواند منجر به حواس‌پرتی، پرش افکار و نداشتن تمرکز بر روی یک موضوع شود. فرد در نتیجه این اختلال در آموزش و یا محل کار خود دچار مشکل خواهد شد.

بی‌قراری:

همه انسان‌ها حتی در طول روزمره، بسته به سبک زندگی و شرایط مختلف دچار بی‌قراری و دل‌آشوبه می‎شوند. افرادی که دچار استرس و اضطراب هستند، بیشتر از دیگر افراد دچار بی‌قراری خواهند شد. فرد در شرایطی که هیچ‌کس ناآرام نیست، بی‌قرار می‌شود و یا هنگامی‌که همه در آن شرایط بی‌قرار هستند، او بیش از دیگران این احساس را تجربه می‌کند. این روند ممکن است تا جایی جلو برود که شخص از انجام‌دادن اعمال عادی نیز عاجز شود و قدرت انجام هیچ کاری را نداشته باشد.

 

استرس

 

خستگی و کمبود انرژی:

همان‌طور که می‌دانید خستگی می‌تواند دلایلی همچون کار زیاد و خواب ناکافی داشته باشد؛ اما در این شرایط ما در مورد خستگی صحبت می‌کنیم که ارتباطی به فعالیت جسمی و مغزی زیاد و یا خواب ناکافی ندارد. فرد ممکن است فعالیت زیادی نداشته باشد و وضعیت خواب او نیز نرمال باشد؛ اما در طی روز احساس خستگی می‌کند و انرژی لازم برای انجام کارهای روزمره را ندارد.

نگرانی:

 انسان‌ها در طول زندگی تجاربی را کسب می‌کنند که از آن‌ها برای ادامه زندگی بهره می‌برند. نوع بشر توان پیش‌بینی کردن وقایع را دارد و بسیاری از تصمیمات و رفتارهای خود را بر اساس پیش‌بینی‌ها تنظیم می‌کند. هنگامی‌که فرد دچار استرس می‌شود، این پیش‌بینی‌ها و وسواس در تصمیمات او نگران‌کننده است. در حقیقت نگرانی همان جنبه ادراکی استرس است که در شخص بروز می‌کند. نشخوار فکری و تکرار مکرر افکار، فرد را فرسوده می‌کند و قدرت مدیریت شرایط و تمرکز بر انجام صحیح فعالیت‌ها را از او سلب می‌کند.

پرخاشگری:

پایین آمدن سطح انرژی حاصل از استرس گاهی موجب عصبانیت و پرخاشگری فرد نیز می‌شود. در این شرایط شخص نمی‌تواند اوضاع را تحت کنترل خود درآورد و به‌موجب کنترل نشدن اوضاع، خشم خود را نیز نمی‌تواند مهار کند. با یک تلنگر ممکن است فرد از کوره در برود و اطرافیان خود را برنجاند. درحالی‌که خود او شاید نداند دلیل این پرخاشگری و عصبانیت، استرسی بوده که مدت‌ها درون او وجود دارد و خود از آن بی‌خبر است.

از دیگر نشانه‌های استرس که شاید برای اشخاص ملموس‌تر باشد، می‌توان به این موارد اشاره کرد:

  • عرق کردن کف دست
  • احساس درد در قفسه سینه
  • ساییدن غیرارادی دندان‌ها به هم
  • سرخ شدن یا رنگ‌پریدگی
  • سرگیجه
  • لرزیدن دست‌ها

داشتن یک یا چند مورد از این علائم می‌تواند مشخص کند که شما دچار استرس و اضطراب هستید. همه ما ممکن است در مقطعی حتی چند مورد از این علائم جسمی و روحی را داشته باشیم؛ لذا موضوع را جدی بگیرید، اما نیاز نیست بیش از حد نگرانی از خود نشان دهیم. ابتدا صبر کنید تا ببیند تا چه مدت این علائم در شما ادامه پیدا می‌کند. اگر این نشانه‌ها از بین نرفتند، بهتر است موضوع را با یک مشاور یا روان‌شناس در میان بگذارید.

برای ارتباط با ما و ثبت نظرات و پیشنهادهای خود می‌توانید از روش زیر در تماس باشید.

دیدگاه خود را اینجا قرار دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

دسته بندی ها

بایگانی‌ها

دسته‌ها

Select the fields to be shown. Others will be hidden. Drag and drop to rearrange the order.
  • Image
  • SKU
  • Rating
  • Price
  • Stock
  • Availability
  • Add to cart
  • Description
  • Content
  • Weight
  • Dimensions
  • Additional information
  • Attributes
  • Custom attributes
  • Custom fields
Click outside to hide the compare bar
Compare